MATERNIA - de hemel op aarde

Permaculture  

 

Permacultuur is een bijzonder milieuvriendelijke manier van tuinieren en landbouw.

 

De mens besteedt bij Permacultuur meer aandacht aan het begrijpen hoe de natuur werkt, zodat hij de beste omstandigheden kan creëren waarin uiteindelijk de natuur (en niet de mens) het zwaarste werk doet. Daarbij is het zaak om te blijven investeren in de natuur, met name in een gezond bodemleven, om op termijn van optimale resultaten te genieten.

 

In Permacultuur bestaat er bijvoorbeeld geen onkruid, er zijn alleen gewassen waar we het nut (nog) niet van begrijpen. Het meeste "onkruiden" zijn eigenlijk pionier-planten die de aarde bedekken, en daarmee beschermen tegen uitdroging, bevriezing, uitspoeling of wegwaaien van de waardevolle humuslaag. Deze planten hou je het beste in balans door hun natuurlijke opvolgers (struiken, bomen) een plek te geven in de omgeving, en zeker niet door domweg landbouwgif te gebruiken.

Mensen als Sepp Holzer en Masanobu Fukuoka laten zien dat je juist blijvend hogere opbrengsten kunt bereiken door natuurvriendelijke methodes toe te passen.

 

De genetische kracht van de meeste door de mens verbouwde planten is in de loop van de tijd helaas flink afgenomen, waardoor ze alleen lijken te kunnen overleven door gebruik van steeds grotere doses onkruidbestrijdingsmiddelen. Met deze afname verkleint ook de voedingswaarde van de planten voor de mens, en daarmee uiteindelijk onze eigen gezondheid. Vervolgens proberen we dit te compenseren met voedingssupplementen of de gevolgen te bestrijden met medicijnen.

Voor de bodem geldt min of meer hetzelfde: we willen op korte termijn zoveel mogelijk opbrengst hebben, waardoor de grond steeds meer verarmt en dezelfde resultaten alleen nog te bereiken zijn door toenemend gebruik van kunstmest.

 

Uiteindelijk zit de gangbare landbouw op een doodlopende weg, waarbij natuurvriendelijke landbouw de enige duurzame oplossing is.

 

Sepp Holzer, een oostenrijkse boer, past enkele van de basisprincipes toe, waaronder het permanent bedekt houden van de bodem, het creëren van microklimaten, en het combineren en beheren van een grote diversiteit aan soorten planten, struiken, bomen, dieren (o.a. insecten, vogels) en micro-organismen.

Hieronder een praktische voorbeeld die prachtig ilustreert waarover het gaat, met een nadruk op een paar sleutelwoorden: langzaam, divers, bodem:

 

Sepp Holzer - "Holzer's Permacultuur" 

 

"In de herfst laat ik mijn groenbemesters [vlienderbloemigen zoals lupine], meestal staan. De natuur doet al het werk voor mij: de eerste zware sneeuwval drukt de planten naar beneden en vervolgens komt het afbraakproces op gang. 

In mijn ervaring is dit de beste en meest succesvolle manier om bodem te verbeteren.  Het afbraak proces voltrekt zich langzaam en de biomassa wordt niet zo gemakkelijk samengedrukt als bij gemaaid materiaal het geval is. Door het mengsel  van verschillende planten zijn de hoogten en structuren zo divers dat het land er in de herfst nogal verwilderd uitziet.Dat betekent dat de biomassa niet zo maar omvalt, maar als een grove structuur vergaat. Op die manier is er altijd een goede ventilatie en daarmee zijn de voorwaarden voor bodem herstel optimaal."

 

 

Forest Garden / Voedselbos

 

Martin Crawford uit Engeland heeft een verwante principe geintroduceerd die me ook enorm aanspreekt:

"Forest Garden- working with nature to grow edible crops"

Zo'n tuin botst een jonge bos na, die niet zo dicht is als volwassene bos maar juist open met veel ruimte tussen de bomen in. En grote en kleine de bomen, struiken, kruiden, meerjarige planten, klimmende planten zijn eetbaar of ondersteunen eetbare planten zodat er een optimale interactie ontstaat. Daarbij de grote diversiteit aan planten zorgt zelf voor de bodem vruchtbaarheid (door stikstof bindende eigenschappen). Dus menselijk intervenite is minimaal. Wel de juiste opzet is crucial. 

We trachten bij Maternia z'n opzet te creeren rondom de walnoten bomen door eromheen planten te zetten die in harmonie met walnoten groeien. Bomen gildes heet het. En op de site van Gildevinder zijn er alle gildes te vinden, mocht je geintereseerd zijn.

 

 

 

Heerlijk 'goud' mest scheppen bij de bevriende boer uit de dorp- d.w.z. investeren in vruchtbare bodemleven.